Kalaguyo

Bagamat lumipas na ang 40 taon, madalas ko pa ring napapanaginipan ang taglamig noong 40 taon na ang nakalipas, ang malamig na taglamig sa Maynila.

Noong unang taon kong dumating sa Maynila, mga 12 taong gulang ako noon, at ang taglamig na iyon ay sobrang lamig.

Kasama ko sina Tatay at Nanay sa malaking karwahe, naglalakbay kami mula sa Pampanga papuntang Maynila, at tunay na malayo ang biyahe. Halos isang buwan na kaming naglalakbay, at ang kabayo ay halos hindi na makalakad dahil sa katandaan, kaya't kailangan naming magpahinga at magpatuloy na parang pagong, dahilan upang maantala ang aming pagdating.

Hindi kami marami, pero anim o pito kami, lahat ng miyembro ng grupo ng pamilya Blanco. Kami na mga nagtatanghal ay sanay na sa hirap, kaya kahit na araw-araw kaming naglalakbay, walang nagrereklamo. Ang mga instrumento tulad ng gitara at biyulin ay mahalaga, kaya't si Tatay ay maingat na tinatakpan ito ng lumang kumot.

"Masaktan na ang tao, huwag lang ang gitara ko. Ito ang ating kabuhayan, at ang pagbili ng bago ay mahal. Bukod dito, kasama ko na ito ng 10 taon, walang bagong instrumento ang makakahigit dito," madalas sabihin ni Tatay.

Alam namin ang kahalagahan nito, mas mahalaga pa ito kaysa sa amin.

"Mag-aral kayo nang mabuti, balang araw magiging sikat din kayo," sabi ni Tatay.

Wala sa amin ang sikat, hindi namin alam kung ano ang pakiramdam ng maging sikat. Pero sabi ni Tatay, kapag sikat na kami, araw-araw kaming makakapagsuot ng magagandang damit at makakakain ng puting pandesal. Kaya't lahat kami ay nangarap. Nangarap ng araw na iyon.

Sa Pampanga, nakakaraos naman kami sa pagtatanghal, pero dahil kay Ate Spring, gusto ni Tatay na pumunta sa Maynila.

Si Ate Spring ay maputi at maganda, sabi ni Nanay, siya ay napakaganda.

"Hindi sa pagbubuhat ng sariling bangko, pero walang kasing ganda ang anak kong ito sa sampung baryo," sabi ni Tatay.

"Sabi nila, sa Maynila, maraming sikat na nagtatanghal," sabi ni Nanay.

"Oo nga, ngayon malaki na si Spring, mag-15 na siya pagkatapos ng taon. Ano ang mangyayari kung mananatili siya sa maliit na baryo na ito? Kailangan niyang makita ang mga malalaking siyudad tulad ng Maynila," sabi ni Tatay.

Kaya't naghanda kami ng isang taon, nag-ipon ng pamasahe at karwahe, at nagsimula na kaming maglakbay.

Sabi nila, malamig ang taglamig sa Maynila. Pag-alis namin, binihisan ako ni Ate Spring ng malaking makapal na jacket, at talagang mainit ito. Kahit na puno ng mga patch ang jacket, gawa ito mula sa lumang kumot. Mahusay ang kamay ni Ate Spring, siya ang pinakagusto ko. Alam ko ito. Mula nang ipadala ako ng mga magulang ko sa pamilya Blanco upang mag-aral ng pagtatanghal, hindi ko na sila nakita. Hindi ko na rin sila iniisip. Umalis sila at hindi na bumalik upang makita ako, kaya bakit ko pa sila iisipin? Alam ko na mahal ako nina Tatay at Nanay, at si Ate Spring ang pinakagusto ko. Kahit mas matanda siya sa akin ng 3 taon, itinuring ko siyang tunay na kapatid.

Binalot ako ni Ate Spring sa malaking jacket, at mahigpit niya akong niyakap. Nasa karwahe kami, naglalakbay sa alikabok at lubak-lubak na daan.

"Ate, hindi ka ba nilalamig? Gusto mo bang dito ka sa loob ng jacket ko? Pwede kitang balutin?" tinitingnan ko ang ilang hibla ng kanyang buhok na nililipad ng malamig na hangin, sabi ko nang may pag-aalala.

"Ikaw talaga, bata ka pa, pero alam mong mag-alala. Alam kong mahal mo ako, sapat na iyon. Suotin mo na, kapag tinamaan ka ng malamig na hangin, talagang malamig iyon. Huwag ka nang umiyak mamaya," tumawa si Ate Spring.

Si Ate Spring ang nag-iisang anak nina Tatay at Nanay, ang pangalan niya ay Blanca. Tinawag ko siyang Ate Spring dahil binigyan siya ni Tatay ng pangalang pang-entablado na Lualhati. Sabi ni Tatay, kapag naging sikat na ang anak niya, kailangan niya ng magandang pangalan.

Nang magtanghali na, nakapasok na kami sa Maynila. Nang pumasok ang aming karwahe sa pintuan ng siyudad, namangha ako sa laki ng harapan ng pintuan, tunay na parang palasyo ng hari.

Tumingin ako sa paligid, parang hindi sapat ang dalawa kong mata sa dami ng magagandang tanawin.