ANG ASAWA NG DON

“Ma, ang ganda-ganda n’yo po.”

Ngumiti si Mama. “Ikaw rin, ang ganda mo sa bago mong dress. Sana mas madalas kitang makita na naka-dress, hindi laging naka-jeans tapos checkered na polo o hoodie.”

“Ma. Nangako kayo, ’di n’yo na kokomentuhan yung porma ko,” singhal ko, sabay nguso.

Tumawa si Mama, muntik pang mapasawsaw sa pisngi niya yung lipstick kasi gumalaw siya.

“Sorry na. Pero seryoso, ang ganda mo talaga diyan sa puting satin na dress.”

“Salamat, Ma. Parang prinsesa ako ngayon.”

Tinitigan ko yung repleksyon ni Mama sa salamin. Ang saya-saya ng mukha niya sa puti niyang wedding dress na may mahabang tren—humahalik halos sa sahig, sobrang haba na parang ikinukulot ng liwanag sa tiles. May diamond na tiara pa siya sa ulo. Yung makeup artist, maingat na pinapahid yung nude lipstick sa buo at mapang-akit niyang labi na may kakaibang ganda. Ngayon ko lang ulit nakita si Mama na ganito kasaya mula nang mamatay si Papa sampung taon na ang nakalipas. Akala ko noon, hindi na siya muling tatawa nang totoo. Mali pala ako. Pagkatapos ng sampung taong puno ng pagod, lungkot, at luha, nahanap din ni Mama yung ligaya niya.

“Fiona, mauna ka na sa simbahan. Susunduin ako ng driver ni Joshua at ihahatid sa church.”

“Hindi ba tayo sabay magsisimba?”

“Hoy, seryoso, wala akong balak magpunta ng simbahan sakay ng luma mong Ford na wasak-wasak na.”

“Eh kahit luma, Ma, tatlong taon na ’to sa’kin. Hanggang ngayon, okay pa ako dito,” singhal ko ulit.

Laging may side comment si Mama sa kotse ko, pero ni pambili nga ng bago, hindi naman niya kaya. Pinag-ipunan ko ’to gamit yung sarili kong pera—pera na kinita ko sa pagpa-part-time ng buong tatlong taon. Simula nung namatay si Papa, nagtatrabaho si Mama bilang barmaid. Hindi kalakihan yung sweldo, sakto lang para sa araw-araw naming gastusin.

Pero simula nung nakipag-date si Mama kay Joshua Craig, unti-unting nag-iba ang buhay niya. Madalas ko siyang makitang umuuwi na may sangkaterbang paper bag galing sa mga sikat na boutique. Minsan naman, may dala siyang pagkain na siguradong hindi niya kayang bilhin sa sweldo niya. Galing sa five-star restaurant—yung tipong isang order pa lang, parang katumbas na ng mahigit tatlong buwang sahod.

Noong isang linggo, ipinakita rin niya sa’kin yung diamond necklace at isang singsing. Kitang-kita kung gaano siya kasaya na may mayaman siyang boyfriend. Hindi ko pa nakikilala nang personal yung lalaki, kasi tuwing ihahatid niya si Mama, hindi siya bumababa ng kotse. Pero sigurado akong sobrang yaman niya, kasi lagi siyang dumarating na naka-luxury car. Kaya pala ang lakas ng loob ni Mama kutyain yung lumang kotse ko.

“Fiona, bakit tulala ka diyan? Sige na, magsimba ka na.”

Kumurap ako nang dalawang beses. Nakatitig si Mama sa’kin, halatang naiinis. Nakaalis na yung babaeng nag-makeup sa kanya. Tahimik lang talaga siya—ni isang salita, wala habang inaayos si Mama.

“Sige, Ma. Aalis na ’ko.”

Lumapit ako kay Mama at niyakap ko siya. Biglang umangat yung luha ko habang mas hinigpitan ko yung yakap.

“Masaya ako para sa inyo, Ma.”

“Salamat. Sana, pagkatapos kong pakasalan si Joshua, manatili ka pa rin sa tabi ko.”

“Hindi na, Ma. Dito na lang ako. Bahay ’to ni Papa, punong-puno ng alaala.”

Tumulo ang luha ko sa pisngi. Parang ito yung huling yakap ko kay Mama—kahit alam kong magkikita pa rin kami kapag kasal na siya sa minamahal niya. Sabi niya, madalas daw niya akong dadalawin. Pero hindi ako sigurado. Kung ganun kayaman yung mapapangasawa niya, siguradong ang dami nang bagong ganap ni Mama pagkatapos.

“Sabihin mo lang kapag nagbago isip mo. Walang problema kay Joshua kung sasama ka sa amin.”

Binitiwan ko yung yakap at nginitian ko siya nang mahina.

“Gusto kong maging independent na babae. Pagkatapos kong grumadweyt sa law school, mag-a-apply ako sa isang law firm at magiging abogado—gaya ng matagal ko nang pangarap. Baka lumipat pa ’ko ng ibang lugar. Baka LA, New York… ewan.”

“Proud ako sa’yo, anak. Ang swerte ko sa’yo. Kung kasama natin si Daddy mo, gano’n din ang sasabihin niya. Ikaw ang ilaw ng buhay niya.”

Diyos ko.

Parang sibuyas yung mga salita niya—yung tipong kahit pigilan mo, mapapaiyak ka pa rin. Lalong bumuhos yung luha ko. At ayokong magpakasal si Mama ngayon. Gusto kong bawiin yung sinabi ko noong nakaraang linggo, nung sinabi niya sa’kin na nag-propose si Joshua at gusto na siyang pakasalan agad.

“Huwag ka nang umiyak. Sige na, punta ka na sa simbahan. Dadating na yung driver ni Joshua kahit anong minuto.”

Pinunasan ko yung luha ko gamit yung tissue at tumango. Kumaway ako kay Mama sa may pinto, tapos diretso akong naglakad papunta sa kotse kong nakaparada sa bakuran.

Ayan na siya—yung “lumang” kotse ko. Yung pulang 2008 Ford Edge na mahal na mahal ko. Marami na kaming napuntahan nito, at kung ilang kalokohan na rin ang nasaksihan niya. Minsan, hinuli pa nga ako ng pulis dahil lumampas ako sa speed limit.

“Uy, buddy, kahit tawagin ka ni Mama na luma at bugbog, ikaw pa rin yung pinaka-astig. Tara na.”

Sumakay ako sa kotse at pinaandar ang makina. Bago ako umalis, nilingon ko ang bahay namin at napabuntong-hininga nang marahan. Ang tahimik siguro ng bahay kapag wala na ang boses ni Mama.

-00-

Pumasok ang kotse ko sa bakuran ng pinakamalaking simbahan sa Miami. Gawa ito sa puting marmol at kapansin-pansin sa gitna ng mga magagarbong hotel na nakahilera sa tabing-dagat. Ayon sa usap-usapan, piling tao lang daw ang puwedeng ikasal sa simbahang ’to. At mukhang isa roon ang magiging asawa ni Mama.

Dalawang malalaking lalaki na nakaitim mula ulo hanggang paa ang humarang sa kotse ko sa may tarangkahan ng simbahan. Pareho silang may mahahabang baril. Doon ko lang napansin—lahat ng lalaking nakatayo sa bakuran, may hawak ding baril. Iisa ang suot nila. Puro itim. Tigas ng mga mukha, malamig ang tingin, parang walang emosyon.

“Ibaba mo ang bintana.”

Ibina ko ang bintana at tiningnan ang malaking lalaki habang nakakunot-noo.

“Ako si Fiona Osborn. A-attend ako sa kasal nina Katherine Osborn at Joshua Craig.”

“Anak niya,” sabi ng isa pang lalaki sa lalaking kumatok sa bintana ng kotse ko.

“Nasa guest list siya. Sabi ni boss, diretso n’yo siyang ipasok sa simbahan.”

“Sige.”

Nasinghal ako sa bastos nilang asal. Kung magsalita sila tungkol sa’kin, parang wala ako roon.

“Hoy, puwede ba ’kong mag-park ng kotse tapos pumasok na lang?” tanong ko, halatang inis.

“Iwan mo ’yung kotse dito. Ihahatid kita sa loob.”

“Bakit hindi ko puwedeng i-park ’yung kotse ko?”

“Sumunod ka na lang. Bumaba ka na ngayon.”

Napabuga ako ng hangin at kinuha ang puting purse ko sa upuan ng pasahero. Ang weird ng mga taong ’to. Ngayon lang ako naka-attend ng kasal na parang may checkpoint. Anong klaseng lalaki ba ang papakasalan ni Mama? Mukhang tama ang desisyon kong tumira na lang kina Dad pagkatapos niyang pakasalan si Joshua Craig kasi mukhang may topak ang magiging stepfather ko.

“Iunat mo ang mga braso mo.”

“Ano?”

Hindi ko pa man napoproseso ’yung sinabi niya, may biglang humawak mula sa likod at inunat ang mga braso ko. Napasigaw ako sa gulat at mabilis na lumingon. May isa pang lalaking naka-suit ang lumapit at sinimulang i-scan ang buong katawan ko gamit ang pulang laser na parang wand.

“Ano ba ’to, lintik?”

“Standard procedure ’to.”

“Alisin n’yo kamay n’yo sa katawan ko. Nagpapalusot lang kayo para manghipo, ’no?”

Wala siyang imik. Nanatiling malamig ang mukha niya habang kinakapa ang balakang ko, pati puwetan ko. Para akong nilalapastangan.

“Irereklamo ko kayo sa pulis sa kabastusan n’yo.”

“Malinis. Ipasok na ’yan.”

“Akala n’yo may dala akong armas, ha?”

Hinawakan ng lalaking kumatok sa bintana kanina ang siko ko at halos kaladkarin ako papunta sa pangunahing pinto ng simbahan. Nagkawatak-watak na ang mga lalaking nag-check sa’kin. Bumalik sila sa puwesto nila at tumayo nang tuwid, parang mga rebulto.

“Hindi ko gets. Bakit kailangan n’yo pang gawin ’yon?”

“Maiintindihan mo rin.”

Binitiwan niya ang siko ko nang nasa tapat na kami ng pinto ng simbahan. May sinabi siya sa walkie-talkie, at maya-maya, bumukas ang napakalaking pinto.

Napatigil ako sa gulat nang makita ko ang napakagarbong loob ng simbahan. Pinaghalong puting marmol at gintong palamuti ang interior. Sa kisame, may mga painting at isang dambuhalang dome na purong ginto. Oo, sigurado akong purong ginto. Nakakasilaw mula sa kinatatayuan ko ngayon. May mahabang pulang carpet na diretso hanggang altar. Isang napakalaking krusipiho ang nasa likod ng pulpito ng pari, at bawat pader ay puno ng masisinsing ukit. Sa isip ko, parang buong kuwento ng buhay ni Hesus ang inukit doon bago siya ipinako ng mga taksil na sumunod sa kanya.

“Ang upuan mo, pangalawang pew sa kanan.”

“Ha? Excuse me?”

“Pumunta ka sa upuan mo at ’wag kang maingay.”

Akala ko ihahatid niya ako sa upuan ko, pero umalis na lang siya pagkatapos bumitaw ng mga salitang punô ng utos at pang-aangas.

Nakakairita siya.

Ang pangit ng kasal na ’to.

Hindi sinabi ni Mama na ganito pala ka-kakaiba ang kasal niya. Oo nga pala—hindi rin niya kinuwento nang maayos kung sino talaga ang magiging asawa niya. Hanggang ngayon, ang ipinapakita lang niya sa’kin ay mamahaling regalo galing sa lalaking ’yon at lahat ng luho na meron siya.

Naglakad ako papunta sa upuan ko nang alanganin. Tinititigan ako ng mga armadong lalaking nasa bawat sulok ng simbahan na parang ako ang pinaka-delikadong preso sa mundo.

“Ikaw si Fiona? Anak ni Katherine?”

May isang pares ng pinakakinang na sapatos na itim na nakita ko sa buong buhay ko ang huminto sa harap ko. Tumingala ako at nakita ko ang isang lalaking naka-tuxedo na titig na titig sa’kin. Malalim ang asul ng mga mata niya—parang dagat sa hatinggabi. Napatingin ako sa kaliwa, sa maliit na bulaklak na naka-pin sa bulsa ng jacket niya. Napigil ang hininga ko nang marealize ko kung sino ang kausap ko.

Siya ang magiging stepfather ko.

Siya si Joshua Craig.